Czym jest osteonekroza polekowa?
Osteonekroza polekowa, określana skrótem MRONJ (Medication-Related Osteonecrosis of the Jaw), to poważne powikłanie dotyczące kości szczęki lub żuchwy, związane ze stosowaniem niektórych leków. Najczęściej rozwija się ona u pacjentów przyjmujących preparaty wpływające na metabolizm kości, takie jak bisfosfoniany czy leki antyresorpcyjne.
W rezultacie dochodzi do zaburzenia procesów regeneracyjnych kości, co z kolei może prowadzić do jej martwicy i przewlekłego stanu zapalnego.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Ekstruzja to przemieszczenie zęba w kierunku jamy ustnej. Dowiedz się więcej!
Przyczyny powstawania MRONJ
Osteonekroza polekowa najczęściej wiąże się ze stosowaniem leków wykorzystywanych w leczeniu osteoporozy oraz chorób nowotworowych. Do preparatów zwiększających ryzyko należą między innymi:
- bisfosfoniany,
- denosumab,
- niektóre leki antyangiogenne.
Co więcej, ryzyko rozwoju MRONJ wzrasta po zabiegach chirurgicznych w jamie ustnej, takich jak ekstrakcja zęba czy implantacja.
Dodatkowo znaczenie mają również:
- niewłaściwa higiena jamy ustnej,
- choroby przyzębia,
- palenie tytoniu,
- cukrzyca,
- przewlekłe stany zapalne.
Objawy
Objawy osteonekrozy polekowej mogą rozwijać się stopniowo. Najczęściej pacjenci obserwują:
- ból w obrębie szczęki lub żuchwy,
- obrzęk i zaczerwienienie dziąseł,
- odsłonięcie fragmentów kości w jamie ustnej,
- trudności podczas żucia,
- nieprzyjemny zapach z ust,
- rozchwianie zębów.
W bardziej zaawansowanych przypadkach może dojść do zakażenia oraz rozległego uszkodzenia kości.
Diagnostyka
Rozpoznanie MRONJ opiera się na wywiadzie medycznym oraz badaniu klinicznym. Stomatolog lub chirurg szczękowo-twarzowy ocenia obecność odsłoniętej kości oraz analizuje historię stosowanych leków.
Ponadto często wykonuje się badania obrazowe, takie jak zdjęcie RTG lub tomografia komputerowa, ponieważ pozwalają one ocenić rozległość zmian kostnych.
Leczenie
Leczenie osteonekrozy polekowej zależy od stopnia zaawansowania choroby. Najczęściej obejmuje ono:
- leczenie przeciwbakteryjne,
- płukanie jamy ustnej preparatami antyseptycznymi,
- kontrolę bólu,
- usuwanie martwych fragmentów kości,
- regularne wizyty kontrolne.
W cięższych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.
Celem terapii jest nie tylko ograniczenie stanu zapalnego, ale również zahamowanie postępu martwicy i poprawa komfortu pacjenta.
Znaczenie profilaktyki
Profilaktyka MRONJ ma bardzo duże znaczenie, szczególnie u osób rozpoczynających leczenie lekami wpływającymi na metabolizm kości. Dlatego też przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie pełnej kontroli stomatologicznej i usunięcie potencjalnych ognisk zapalnych.
Ponadto pacjent powinien:
- regularnie dbać o higienę jamy ustnej,
- zgłaszać się na wizyty kontrolne,
- informować stomatologa o przyjmowanych lekach,
- unikać niepotrzebnych zabiegów chirurgicznych w jamie ustnej.
W ten sposób można znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju osteonekrozy.
Podsumowanie
Osteonekroza polekowa (MRONJ) to poważne powikłanie związane ze stosowaniem leków wpływających na metabolizm kości. Choć rozwija się stosunkowo rzadko, może prowadzić do przewlekłego bólu oraz uszkodzenia kości szczęki lub żuchwy.
Dlatego właśnie ogromne znaczenie mają profilaktyka, regularna opieka stomatologiczna oraz szybkie wdrożenie leczenia w przypadku pojawienia się objawów.
POWRÓT DO: SŁOWNIK